Sjoerd Huyg

Als ik om me heen kijk in het wereldje van digitaal toetsen dan zie ik eigenlijk geen enkel pakket dat op een correcte wijze gebruik maakt van toetsmatrijzen. Vrijwel ieder toetssysteem dat schermt met de mogelijkheid van een toetsmatrijs categoriseert de vragen in de itembank volgens de logica van de toetsmatrijs. Je kan je dan afvragen of je wel gebruik maakt van een toetsmatrijs of dat je gewoon gebruik maakt van de manier waarop de items gesorteerd zijn in de itembank.

Een dergelijke opzet is erg eenvoudig te realiseren. Zowel de technische implementatie van deze logica als de praktische uitvoering ervan is natuurlijk erg eenvoudig. De keuze voor deze aanpak is dus goed te begrijpen. De systemen die op basis van deze constructie beweren een toetsmatrijs te gebruiken, verschillen waarschijnlijk niet veel van systemen die niet pretenderen een toetsmatrijs te gebruiken, maar wel de mogelijkheid bieden voor een logisch geordende itembank. Wat is het verschil?

In mijn ogen moet een toetsmatrijs helpen bij het vooraf bepalen van de kwaliteit van de toets. Niet alleen op het gebied van de inhoud, maar ook op het gebied van het soort vragen wat gesteld wordt. Ik noem nu al twee dimensies (inhoud en soort), maar er zijn nog meer dimensies die je mee zou kunnen wegen bij het samenstellen van een toets. In echte toetsmatrijzen kunnen deze zichtbaar gemaakt worden en bijdragen aan de kwaliteit van de toetsen. Ik hoop dat meer toetssystemen aandacht gaan besteden aan “echte” toetsmatrijzen zodat dit de kwaliteit van toetsen kan doen toenemen.

Een tijd geleden zijn we begonnen met het ontwikkelen van een nieuw toetssysteem. Daar bestaan er al een hoop van. Van software waarmee je bijvoorbeeld eenvoudig woordjes kan stampen tot uitgebreide systemen waarin de planning, afname en beoordelen/nakijken verwerkt is. Er is in Nederland echter nog steeds geen systeem waarmee je het hele onderwijsproces kan volgen.

Doel van het te ontwikkelen toetssysteem is dan ook niet zozeer om te kunnen toetsen. Dat bestaat al en zal ons systeem niet bijzonder maken. Het Nederlandse onderwijssysteeem wordt in het toetssysteem verwerkt. De toetsen moeten de onderwijspraktijk volgen zodat een leerling gedurende zijn hele loopbaan gevolgd kan worden. Docenten kunnen echter ook hun toetsen en hun lessen volgen op basis van de resultaten van de toetsen. Er kan op elk moment gemeten worden welke competenties beheersd worden en welke niet. Er kan dus vroegtijdig bijgestuurd worden.

In deze weblog zal ik hier het een en ander over gaan vertellen.